DADA

DADA is een tijdschrift voor kinderen van 6 tot 106. Over kunst en kunstgeschiedenis. Zonder advertenties. Zonder subsidie. We maken DADA voor iedereen die verder kijkt dan zijn neus lang is en altijd nieuwsgierig blijft naar hoe het anders kan. Soms vertellen we in een nummer alles over een kunstenaar, zoals in DADA Gauguin en soms behandelen we een kunststroming. Het gaat bij DADA om het plezier van het kijken en dus is ook iedere DADA vrolijk vormgegeven. In ieder nummer staan een aantal vaste artikelen: de artikelen die je alles vertellen over het onderwerp, een ABC met de ‘moeilijke’ woorden en 2 artikelen waarmee je direct aan de slag kunt en eigen kunstjes kunt doen. DADA sluit ieder nummer af met tips over boeken en tentoonstellingen, en heel veel weggeefacties (dus als je snel bent en een beetje geluk hebt, heb je DADA zo terugverdiend ;-). DADA bestaat al meer dan 20 jaar dus we weten inmiddels wel hoe je moeilijke dingen zo kunt vertellen dat ze makkelijk te begrijpen zijn. We gaan moeilijke onderwerpen niet uit de weg en nooit door onze knieën. We zetten niets op een sokkel en wonen niet in een ivoren toren. Wat wel? Al het andere, de rest, alles wat bijzonder is en de moeite waard om bij stil te staan. En dat laatste mag je best letterlijk nemen. Alle nummers zijn los te koop maar een abonnement is goedkoper. Leuk? Kijk dan hier.

‘Er zijn schilders die de zon in een gele vlek veranderen, maar er zijn er ook die een gele vlek in een zon veranderen.'
- Picasso

  1. 50% off
    DADA 'Da Vinci'

    DADA 'Da Vinci'

    Normale prijs: € 10,50

    Special Price  5,25

    De Mona Lisa in het Louvre in Parijs en Het Laatste Avondmaal in Milaan zijn wereldberoemde, misschien wel de meest beroemde, kunstwerken ter wereld. Ze werden gemaakt door Leonardo da Vinci, een Italiaanse kunstenaar die leefde van 1452 tot 1519. Hij werkte in opdracht van de grootste machthebbers van zijn tijd zoals bijvoorbeeld de koning van Frankrijk, de beroemde Lorenzo de Medici en Ludovico Sforza, de hertog van Milaan. In de tijd van Da Vinci werden mensen niet zo oud als nu. De gemiddelde levensverwachting was toen veertig. Leonardo had op zijn dertigste, toen hij in dienst trad van de hertog van Milaan, nog niet veel bijzonders gedaan. Tien jaar later, op zijn veertigste had hij wel een paar prachtige portretten geschilderd maar die waren besteld door koningen en mensen aan het hof. Het grote publiek had nog nooit een werk van hem gezien. Met Het Laatste Avondmaal, een muurschildering in de eetzaal van een klooster in Milaan, veranderde hij dat voorgoed. De Mona Lisa, dat andere meesterwerk, zou hij schilderen in 1503. In totaal zijn er nu niet meer dan 15 schilderijen van hem bekend - waaronder ook een paar schilderijen die niet af zijn want Da Vinci stond er om bekend niet altijd alles af te maken waar hij aan begon. De monniken van San Donato kregen hun ‘De aanbidding door de koningen’ nooit te zien. De koning van Portugal kreeg nooit zijn wandtapijt en het stadsbestuur van Florence zag nooit het altaarstuk dat ze bestelden voor de kapel in Het Palazzo Vecchio. Da Vinci stond bekend als een genie, maar ook als een moeilijke en onbetrouwbare kunstenaar. Hij was in heel veel dingen geïnteresseerd en dat zie je ook terug in de notitieboeken die bewaard zijn gebleven. In die boeken noteerde en tekende Da Vinci alles op. De boeken die hij wilde kopen, de uitvindingen die hij bedacht en de recepten die hij zelf ontwikkelde voor de pigmenten die hij gebruikte voor zijn schilderijen. Da Vinci was een echte alleskunner. Hij wilde alles zelf doen en onderzoeken. Hij bestudeerde vogels en insecten en zocht een manier om de mens zelf ook te kunnen laten vliegen. Hij ontwierp machines voor de textielindustrie van Florence die 40.000 naalden per uur konden maken! Ook noteerde hij in die notitieboeken de soms hele vreemde opdrachten die hij kreeg van de hertog van Milaan. De grootste kunstenaar aller tijden ontwierp namelijk ook de kostuums voor de feesten van de hertog, beschilderde de slaapkamer van zijn vrouw en verzon allerlei dingen om de gasten van de hertog te vermaken. In die notities leer je de kunstenaar beter kennen. Zo bescheef hij 'hoe je een vuur kan maken dat een zaal in lichterlaaie zet zonder schade aan te richten' en hoe je rode wijn kan veranderen in witte wijn. Af en toe lucht de kunstenaar zijn hart in de notitieboeken. 'Ik wil wonderen verrichten' schreef hij en 'Vertel me of ik ooit iets tot stand heb gebracht'. In deze DAda zie je zijn mooiste werken bij elkaar. Wonderen, denken wij, tot stand gebracht door een van de meest bijzondere kunstenaar ooit. Geniet er van! Meer info
  2. 50% off
    DADA 'Taalbeeld'

    DADA 'Taalbeeld'

    Normale prijs: € 10,50

    Special Price  5,25

    Dit nummer was het begin van de vijftiende jaargang! Dat vonden we best een feestje waard. Ons eigen feestje, dat wel. Geen nummer of een bepaalde kunstenaar of kunststroming maar op zijn DADA's het beste van alles, lekker door elkaar. Taal en beeld en beeld en taal. We laten zien hoe het allemaal begon: de eerste taal, het eerste beeld. Hoe het later bij elkaar kwam en wat de samenwerking tussen schrijvers en beeldend kunstenaars door de eeuwen heen heeft opgeleverd. We beginnen in de prehistorie met de muurschilderingen in de grotten van Altamira in Spanje en die van Lascaux in Frankrijk. We bespreken de ouste taal van beeldtekens, het spijkerschrift en de hiërogliefen uit het oude Egypte. Via de handgeschreven boeken uit de Middeleeuwen belanden we in de vijftiende eeuw. Toen werd de boekdrukkunst uitgevonden, een revolutie voor de verspreiding van kennis, te vergelijken met de komst van het internet van nu. Een andere belangrijke uitvinding was die van de fotografie, halverwege de 19e eeuw. Daardoor ontstonden er allerlei nieuwe schilderstijlen. Kunstenaars als Marcel Duchamp, Magritte en de kunstenaars uit de CoBrA groep voelen de behoefteop opnieuw te beginnen met een totaal nieuwe kunst en nemen taal op in hun kunst. Dat zouden Pop Artkunstenaars ook doen, natuurlijk op hun eigen manier met gewone, populaire dingen als onderwerp. Ten slotte laten we het werk zien van de Amerikaanse kunstenares Jenny Holzer die aan taal alleen genoeg heeft. Natuurlijk laten we ook onze eigen uitgaven aan bod komen waarop gedichten samenkomen met beeldende kunst. Een kijkje in de keuken van Plint. We laten de poëzieposters zien die we maakten met kunstwerken uit de NOG Collectie, een van de aardigste bedrijfscollecties van Nederland. Je leest er alles over in deze DADA. Meer info
  3. 50% off
    DADA 'Matisse'

    DADA 'Matisse'

    Normale prijs: € 10,50

    Special Price  5,25

    Matisse was een van de belangrijkste kunstenaars van de vorige eeuw. Hij moet zelf begrepen hebben hoe anders zijn werk was want hij heeft veel moeite gedaan telkens maar weer uit te leggen wat hij probeerde te doen in zijn werk. Hij noteerde zijn hele leven zijn gedachten en opvattingen over beeldende kunst, zijn eigen werk en dat van anderen. Bij zijn tekeningen en schetsen schreef hij allerlei opmerkingen in de kantlijn die duidelijk maakten welke kleuren hij in gedachten had. Matisse leefde van 1869 tot 1954 en veel van zijn uitspraken zijn bewaad gebleven. In het ABC van deze DADA laten we hem daarom zelf aan het woord. Een voorbeeld: 'Ik probeer kunst te maken die voor iedereen begrijpelijk is. Ik streef naar een kunst van evenwicht, van zuiverheid - een kunst die niet onrustig maakt of verwarrend werkt. Ik zou graag willen dat de vermoeide, overspannen, gebroken mens in mijn schilderijen rust en vrede vindt'. Mooi toch? Of deze: 'Bij composities maak ik geen gebruik van moderne methodes. De man die met een schijnwerper naar een vliegtuig zoekt, doorkruist de lucht niet zoals een piloot dat doet'. Wat Matisse vond op zijn tocht staat in deze DADA. Prachtige schilderijen, gouaches en glas-in-lood-ramen, vol licht en kleur. Een aanrader, ook als je niet vermoeid of gebroken bent... Meer info
  4. 50% off
    DADA 'Van Gogh'

    DADA 'Van Gogh'

    Normale prijs: € 10,50

    Special Price  5,25

    Beste broer, Mijn dank voor je brief van heden en voor het biljet van 50 francs dat hij bevatte. Wat mij betreft, ik leg mij met al mijn aandacht op mijn doeken toe, ik tracht even goede dingen te maken als sommige schilders die ik zeer heb liefgehad en bewonderd. Ik heb met genoegen geconstateerd dat de Gauguin uit Bretagne die ik gezien heb, heel mooi was en het komt mij voor dat de andere doeken die hij daar gemaakt heeft, het ook moeten zijn. Misschien zul je het zien, die krabbel van de tuin van Daubigny – het is een van mijn meest doelbewuste doeken; ik voeg er nog bij een schets van oude hutten en de schetsen van twee doeken van 30 die uitgestrekte korenvelden na de regen voorstellen. Hirschig vraagt mij je te verzoeken de hierbij gevoegde lijst van verf voor hem te bestellen bij dezelfde verfhandelaar van wie je voor mij koopt. Ik heb mijn eigen bestelling beperkt tot een uiterst krap minimum. Tot spoedig, maak het goed en succes met de zaken, enz., hartelijke groeten voor Jo en een handdruk in gedachten. Vincent Deze regels komen uit de brief die Vincent van Gogh op 24 juli 1890 naar zijn broer stuurde. Een paar dagen later was hij dood. De brief maakt duidelijk dat Van Gogh, na 10 jaar werken en 2000 schilderijen en tekeningen, nog steeds afhankelijk was van het geld en de verf die zijn broer Theo hem stuurde. Tegenwoordig trekt het Van Gogh Museum in Amsterdam ieder jaar bijna 2 miljoen bezoekers van over de hele wereld. In deze DADA zie je het mooiste werk van Van Gogh bij elkaar. Veel plezier! Meer info
  5. 50% off
    DADA 'Bouwkunst'

    DADA 'Bouwkunst'

    Normale prijs: € 10,50

    Special Price  5,25

    Dit is een DADA over bouwkunst of, om het maar eens wat deftiger te zeggen, over architectuur. Gebouwen dus. Maar bijzondere gebouwen. Een DADA over huizen in Mexico die bij oplevering nog maar half af zijn en dus ook betaalbaarder, zodat meer mensen een eigen huis kunnen kopen. Spaanse architecten met zogenaamde stadrecepten die laten zien hoe je als burger de openbare ruimte weer terug kunt krijgen. Een DADA over toekomstdromen van architecten uit de vorige eeuw die een eeuw later al (bijna) blijken uit te komen. Over gebouwen die klimaatveranderingen tegen kunnen gaan (echt waar!) en architecten die complete huizen uit 3D printers laten komen. Deze DADA gaat ook in op open source, het delen van kennis waarmee je ook in Nederland een Wikihouse kunt (laten) bouwen. En heel bijzonder: een paviljoen dat op de Dutch Design Week te zien was: het Dutch Pavilion, dat helemaal met geleend materiaal gebouwd was. Japanse dakhuizen waarbij de grootste ruimte op het dak is, gebouwen die verstrengeld zijn en in elkaar opgaan. Een theater op het water in de baai van een stad die ieder jaar een stukje zinkt en Utrechtse gebouwen zonder muren. Deze bijzondere gebouwen (en meer!) laten we zien in deze DADA. Architectuur of bouwkunst is een kunst van ruimte. Een architect geeft ruimte vorm. Hij plaatst muren en een dak en maakt openingen om het licht binnen te laten. Die ruimte moet je ervaren. Om een gebouw echt op waarde te kunnen schatten, moet je er in. Een plattegrond, bouwtekening of foto kan een bezoek aan een gebouw nooit vervangen. Ook deze DADA niet. Dus ga na het lezen vooral ook op pad, gebouwen in en op en geef je ogen de kost. Veel plezier! De boekenrubriek in deze DADA Bouwkunst werd verzorgd door Donner Boeken in Rotterdam. Meer info
  6. 50% off
    DADA 'Klimt'

    DADA 'Klimt'

    Normale prijs: € 10,50

    Special Price  5,25

    Het nieuwe nummer van DADA gaat over de beroemde Oostenrijkse kunstenaar Gustav Klimt - je weet wel, van die kus xxxx Hij leefde van 1862 tot 1918 en schilderde een oogverblindende wereld. Het schilderij ‘De Kus’ is tegenwoordig wereldberoemd en staat op mokken, sneakers en lunchtrommeltjes. Ook zijn portretten van de mooie rijke, maar verveelde echtgenotes uit het Wenen van rond 1900 zijn ongekend populair. in deze dada lees je alles over de man, de schilder, de kunstenaar die de beau monde schilderde maar zelf liever geen bezoek kreeg. In deze DADA geven we ook tips hoe je zelf aan de slag kunt. De boekenrubriek werd verzorgd door de dames van de Literaire Boekhandel Utrecht. We mogen ook veel boeken weggeven, dus als je een beetje snel bent heb je deze DADA zo terugverdiend. Meer info
  7. 50% off
    DADA 'De Griekse en Romeinse Oudheid'

    DADA 'De Griekse en Romeinse Oudheid'

    Normale prijs: € 10,50

    Special Price  5,25

    Deze DADA gaat over kunst uit de Oudheid, een periode uit de geschiedenis die je fantasie op hol brengt. Statige tempels tegen blauwe luchten, marmeren beelden van knappe godinnen en sterke helden, en soms ineens een verrassend vertrouwd detail. Alsof het allemaal helemaal niet zo lang geleden is. De Lacoöngroep die je op bladzijde 6 ziet, is een mooi voorbeeld. Deze beeldengroep staat tegenwoordig in het Pio Clemente Museum in Vaticaanstad en als je er voor staat, voel je de pijn en de angst van een vader en twee zoons die vechten voor hun leven. De Oudheid is misschien wel lang geleden maar ook nog steeds dichtbij. Ook in Nederland. Precies onder het huidige Domplein liggen de oudste resten van de stad Utrecht. Op deze plaats stond in de Romeinse tijd een castellum, een fort ter verdediging van de noordelijke grens van het Romeinse Rijk. Tegenwoordig kun je er afdalen in de geschiedenis. Letterlijk zelfs, want onder het Domplein ligt nu DOMunder - een wandeling door de geschiedenis. Je ziet er dakpannen uit de Romeinse tijd met hondenpoten erop. Een paar eeuwen geleden waren er dus ook al ondeugende honden die niet luisterden en boze pottenbakkers die eigenlijk weer opnieuw konden beginnen. En in Nijmegen vonden ze bij het uitbaggeren van de rivier de Waal een prachtige ruiterhelm uit de tweede helft van de 1e eeuw na Chr. Dit soort helmen werd als strijdhelm gebruikt maar ook gedragen tijdens parades, toernooien en feestelijkheden. Er zijn veel helmen teruggevonden in rivieren en die zullen vast niet allemaal toevallig verloren zijn bij het oversteken. Waarschijnlijk werden ze geofferd aan goden, als soldaten hun missie of diensttijd hadden overleefd. Eeuwen geleden knielde er dus in de buurt van Nijmegen een Romeinse soldaat aan de oever van een rivier. Hij gooide zijn helm in het water en haalde opgelucht adem. De Oudheid is lang geleden maar ook nog steeds heel dichtbij. Je ziet het in deze DADA. Veel plezier! Meer info
  8. 50% off
    DADA 'Van Disney tot Pixar'

    DADA 'Van Disney tot Pixar'

    Normale prijs: € 10,50

    Special Price  5,25

    In het openingsfilmpje van iedere Pixar film springt een bureaulamp langs de letters van Pixar en stopt bij de letter i. De lamp springt op de letter, stampt de i de grond in en neemt de plaats van de letter in. Betoverend. De bureaulamp komt uit Luxo jr., een van de eerste korte films van Pixar. John Lasseter, nu een van de hoogste bazen van Pixar maar toen gewoon een tekenaar, maakte het filmpje in 1986. Lasseter had eerder bij Disney gewerkt en was opgeleid in animatie. Luxo jr. was niet de eerste animatiefilm die op de computer gemaakt werd, maar wel de eerste animatiefilm die op de computer gemaakt door iemand die verstand had van animatie. Het klinkt heel gek maar vóór Luxo jr. werden de filmpjes meestal door de softwareontwikkelaars gemaakt. De techniek verbaasde en betoverde wel, maar het verhaal van de film bijna nooit. Zelfs Disney zag er niks in. Alleen als de films door deze techniek sneller en goedkoper zouden worden, wilden ze er misschien over denken. Maar goedkoper en sneller was het in het begin zeker niet. Alle begin is moeilijk en dus langzaam en meestal ook duur. De bedenker van Apple, Iphone en Ipad zag wel allerlei mogelijkheden en geloofde in de nieuwe techniek. Pas toen Steve Jobs in 1986 Pixar kocht en er eindelijk genoeg geld was om alle dromen waar te maken, gebeurden er wonderen. Datzelfde jaar verscheen Luxo jr. Twee jaar later nam de studio nieuwe software in gebruik (Menv) en in 1991 maakte Pixar een deal met Disney om samen een computer-animatiefilm te maken. Dat werd Toy Story. De film kwam uit in 1995 en bracht in Amerika $ 192 miljoen en wereldwijd zelfs $ 362 miljoen op! Een Oscar voor John Lasseter, een nieuw contract met Disney (nu voor 10 jaar) - het zat Pixar voortaan alleen nog maar mee. De rest is geschiedenis: Een Luizenleven, Toy Story 2, For the birds, Monsters en Co, Mike's nieuwe auto, Finding Nemo, Cars, Ratatouille, WALL-E, Up, Toy Story 3 en zo voorts en zo verder: alles wat Pixar maakt, verandert in goud. Kassucces na kassucces en Oscar na Oscar. Je leest er alles over in deze DADA. En omdat films gemaakt worden om te zien, hebben we alle trailers van de films op een rijtje gezet in de gratis Plint app voor apple en Android. Zoek in de Appstore en Google Play Store op Plint. De app heeft ook een spotify luisterlijst met de leukste muziek van de films. Veel plezier! Meer info
  9. 50% off
    DADA 'Landschappen'

    DADA 'Landschappen'

    Normale prijs: € 10,50

    Special Price  5,25

    Het was voor kunstenaars eeuwen lang veel interessanter om oude verhalen uit de bijbel of uit een lang en ver verleden te schilderen, dan een landschap. Een landschap was aardig als achtergrond maar je hoefde er niet veel voor te kunnen. Het was veel moeilijker om een arme, verdrietige, oude vrouw te schilderen dan een landschap. Het was een uitdaging om een veldslag te schilderen of een monster of een verhaal uit de bijbel waarin de hele wereld vergaat. Dat waren de echte onderwerpen. Dan kon je als kunstenaar laten zien wat je kon. Zo werd je beroemd en rijk! Heel lang was dat waar maar aan het einde van de Middeleeuwen begon dat langzaam, heel langzaam te veranderen. In 1518 schilderde een Duitse kunstenaar het eerste echte landschap - zonder mensen. Het was een uitzondering en het werd niet nagevolgd. Heel lang bleef het landschap een achtergrond voor een fresco of schilderij. Pas vanaf de 16e eeuw begon het landschap zelf een onderwerp te worden. Dan gaan schilders natuur afbeelden om haar schoonheid of haar kracht. De landschapschilderkunst is toen ontstaan en zoals je zult zien in deze DADA, bleef het landschap zich ontwikkelen. Klaar voor een reis door de tijd? We beginnen namelijk in 1500 voor Chr. in een graftome van een vizier in het oude Egypte van de farao's. Daarna eten we bij de vrouw van een Romeinse keizer, maken we een uitstapje naar de Chinese bergen, krijgen we een kijkje in het paradijs en gaan we op jacht met de Italiaanse adel. We vechten onderweg nog even met een draak, rusten wat uit met vluchtingen uit Egypte, volgen jagers op voet en zien voor onze ogen een schipbreuk gebeuren. We zien de eerste vrouw op de maan landen en trekken door woestijnen in Marokko en Namibie. Goede reis en veel plezier! Meer info
  10. 50% off
    DADA 'Het Pointillisme'

    DADA 'Het Pointillisme'

    Normale prijs: € 10,50

    Special Price  5,25

    Als je een paarse stip met een hele sterke loep bekijkt, zie je dat die uit heel veel kleine rode en blauwe puntjes bestaat. Die puntjes staan heel dicht naast elkaar en zijn zo klein dat je ze met het blote oog niet kunt zien. Je ziet geen blauwe en rode puntjes, maar de kleur die je krijgt als je blauw en rood mengt: paars. Dat je oog dat doet, werd door wetenschappers ontdekt aan het einde van de 19e eeuw. Jonge schilders vonden het fascinerend. Als het oog kleuren mengt, hoef je dat als schilder niet te doen. Je moet alleen de juiste kleuren naast elkaar op het doek te zetten. En als de verf niet gemengd wordt, blijven kleuren heel puur en intens. De jonge schilders lazen en bestudeerden de nieuwe wetenschappelijke theorieën over kleur en de werking van het oog en namen ze als uitgangspunt voor hun kunst. Zo legden de Franse schilders Seurat en Signac de basis voor een nieuwe stroming in de schilderkunst: het pointillisme, naar het Franse woord point (punt). Sommige schilders zetten geen stippen maar heel veel kleine penseelstreekjes, streepjes, naast elkaar. Dat wordt ook wel het divisionisme genoemd. De nieuwe manier van schilderen leverde volgens de pointillisten een nieuwe schilderkunst op. Maar zoals altijd met nieuwe dingen, was lang niet iedereen gecharmeerd van de nieuwe techniek. Er waren zelfs felle tegenstanders, zoals de bekende impressionistische schilder Renoir bijvoorbeeld. Volgens hem hadden de schilderijen van de pointillisten geen ziel meer. Hij noemde het pointillisme 'schilderen volgens een formule'! Ondanks de kritiek werd het pointillisme heel snel populair. Niet alleen in Frankrijk, maar ook in België, Nederland en Italië. De pointillisten inspireerden een hele nieuwe generatie kunstenaars van Van Gogh tot Matisse en Kandinsky en indirect ook de moderne en hedendaagse kunst. Hun punt was gemaakt! Meer info
Plak deze code vervolgens ook onmiddellijk na de openingstag :