DADA

DADA is een tijdschrift voor kinderen van 6 tot 106. Over kunst en kunstgeschiedenis. Zonder advertenties. Zonder subsidie. We maken DADA voor iedereen die verder kijkt dan zijn neus lang is en altijd nieuwsgierig blijft naar hoe het anders kan. Soms vertellen we in een nummer alles over een kunstenaar, zoals in DADA Gauguin en soms behandelen we een kunststroming. Het gaat bij DADA om het plezier van het kijken en dus is ook iedere DADA vrolijk vormgegeven. In ieder nummer staan een aantal vaste artikelen: de artikelen die je alles vertellen over het onderwerp, een ABC met de ‘moeilijke’ woorden en 2 artikelen waarmee je direct aan de slag kunt en eigen kunstjes kunt doen. DADA sluit ieder nummer af met tips over boeken en tentoonstellingen, en heel veel weggeefacties (dus als je snel bent en een beetje geluk hebt, heb je DADA zo terugverdiend ;-). DADA bestaat al meer dan 20 jaar dus we weten inmiddels wel hoe je moeilijke dingen zo kunt vertellen dat ze makkelijk te begrijpen zijn. We gaan moeilijke onderwerpen niet uit de weg en nooit door onze knieën. We zetten niets op een sokkel en wonen niet in een ivoren toren. Wat wel? Al het andere, de rest, alles wat bijzonder is en de moeite waard om bij stil te staan. En dat laatste mag je best letterlijk nemen. Alle nummers zijn los te koop maar een abonnement is goedkoper. Leuk? Kijk dan hier.

‘Er zijn schilders die de zon in een gele vlek veranderen, maar er zijn er ook die een gele vlek in een zon veranderen.'
- Picasso

  1. DADA Azteken, Maya's en Olmeken

    DADA Azteken, Maya's en Olmeken

     10,50

    Deze DADA neemt je mee naar het oude Mexico en de verdwenen beschavingen van de Olmeken, Zapoteken, Tolteken, Azteken en Maya's. Toen in 1519 de Spaanse bezetter Hernán Cortés (1485 - 1547) met een vloot van 11 schepen en 530 bemanningsleden aan de kust van Cozumel arriveerde, waren de beschavingen van de Olmeken, Zapoteken, Tolteken al verdwenen. De komst van de Spanjaarden betekende uiteindelijk ook het einde van de beschavingen van de Maya's en de Azteken. Het ging bepaald niet zonder slag of stoot. Cortés en zijn troepen kwamen op 8 november in de Azteekse hoofdstad Tenochtitlan aan. Ze werden vreedzaam door de hoogste leider Montecuhzoma II (1466 - 1520) ontvangen. Aan het begin van de 16e eeuw was Tenochtitlan met zo'n 200.000 inwoners een van de grootste steden ter wereld. De stad was gebouwd op een eiland in een meer en op het meer peddelden duizenden kano's, met soms wel meer dan zestig mensen aan boord. De Spanjaarden keken hun ogen uit. ‘Gebouwen rezen op uit het water. Alles was van steen. Het was een betoverende aanblik,’ schreef Cortés later. ‘Het was allemaal zo wonderbaarlijk dat ik niet goed weet hoe ik deze eerste indruk zou moeten beschrijven.’ Om je een idee te geven van de pracht en praal van Tenochtitlan: hierboven zie je de hoofdtooi van Montecuhzoma II. De Spanjaarden waren natuurlijk ver in de minderheid maar gijzelden Montecuhzoma II en zijn regering in een poging de macht toch in handen te krijgen. In de zomer van 1520 brak oorlog uit. De Spanjaarden verloren in de eerste weken zo'n tweederde van hun manschappen maar de Spaanse koning stuurde nieuwe manschappen. Bovendien was er door de komst van de Spanjaarden een pokkenepidemie uitgebroken, en daar bleken de Azteken niet tegen bestand. In 1521 konden de Spanjaarden de hoofdstad na een beleg van 90 dagen innemen. Op 13 augustus 1521 werd Tenochtitlan door Cortés met de grond gelijk gemaakt. De monumenten werden tot op de fundamenten vernietigd. De Azteekse beschaving was binnen een paar jaar genadeloos vernietigd. Negen op de tien inwoners overleefden het niet. Op de ruïnes van Tenochtitlan werd Mexico-Stad gebouwd, dat eerst de hoofdstad van Nieuw-Spanje werd en later de hoofdstad van Mexico. En zo eindigde het grote Azteekse rijk. Deze DADA laat je zien hoe het was. Veel plezier!

    52 blz | ISBN 9789059309272 Meer info
  2. DADA Meesterlijke vrouwen

    DADA Meesterlijke vrouwen

     10,50
    De kunstwereld was en is een mannenbolwerk. Natuurlijk bestaan er wel beroemde vrouwelijke kunstenaars, maar ze zijn in de minderheid. Gentileschi, Camille Claudel, Jenny Holzer, Marlene Dumas, Berthe Morisot, Sonia Delaunay, Frida Kahlo, Louise Bourgeois, Yayoi Kusama, Niki de Saint Phalle, Cindy Sherman ... Als lezer van DADA ken je deze kunstenaars natuurlijk wel. En je hebt vast wel eens werk van hen gezien. Maar in de kunstwereld hebben vooral mannen het voor het zeggen en dat is een feit waar we niet omheen kunnen. Natuurlijk heeft het te maken met de beperkingen die vrouwen eeuwenlang opgelegd werden. En het is allemaal nog niet eens zo lang geleden: vrouwen konden pas in 1922 bij de Tweede Kamerverkiezingen voor het eerst stemmen. Nog geen honderd jaar geleden dus. En pas in 1956 (!) werd de 'Wet handelingsonbekwaamheid' afgeschaft. Je kunt je er niks meer bij voorstellen, maar vanaf toen mochten getrouwde vrouwen pas een eigen bankrekening openen en zonder toestemming van hun man op reis gaan. Dat is nu gelukkig wel anders, maar we zijn er nog niet. In 2019 werd de positie van vrouwelijke kunstenaars in de Nederlandse kunstwereld in kaart gebracht. Slechts 13 procent van de kunst in museumzalen is gemaakt door een vrouw. De kunst van vrouwen is maar 2 procent van de omzet van de kunstmarkt. En 10 procent van de internationale galeries vertegenwoordigt geen enkele vrouwelijke kunstenaar. In deze DADA laten we zien hoe vrouwen in de kunstwereld eeuwenlang buitengesloten werden. Ze werden niet toegelaten op de kunstacademie, ze mochten niet modeltekenen (want naakt!), ze werden niet toegelaten tot schildersverenigingen en konden dus ook niet insturen voor tentoonstellingen. Toch zijn er altijd vrouwelijke kunstenaars geweest die het er niet bij lieten zitten. Ze trotseerden de moeilijkheden, baanden de weg en voegden iets wezenlijks toe aan de kunstwereld waarin veel te lang veel te veel door mannen werd bepaald. In deze DADA hebben we al die vrouwen bij elkaar gebracht. We moesten natuurlijk wel ergens een grens trekken - deze DADA werpt vooral een ander licht op de kunstgeschiedenis. We maakten deze DADA voor iedereen die zijn blik wil bijstellen. In alle tijdperken, in alle kunststromingen is er prachtig werk van vrouwen te ontdekken. Hoog tijd, vind je niet? Mia Goes hoofdredacteur DADA Meer info
  3. DADA Banksy

    DADA Banksy

     10,50

    Een meisje met een felrode ballon in de vorm van een hartje. Een nepbiljet van £ 10 met de afbeelding van Lady Diana. Een olieverfschilderij van vier meter breed over het Brits parlement waarop de parlementsleden apen zijn. Muurschilderingen op de muur die Palestina van Israël scheidt. Je kent het vast. Het werk van de Engelse street art kunstenaar Banksy. Een van de meest bekende kunstenaars van het moment. En een van de meest onbekende ;-) Wie kat en muis (of rat, zijn lievelingsdier ;-) speelt met de politie (street art is nog steeds strafbaar), staat liever niet in de schijnwerpers. Banksy daagt in zijn werk de gevestigde orde uit: de multinationals, de grote bedrijven, politici en adverteerders ... 

    In het werk op de voorkant van deze DADA staat de tekst 'Graffiti is een misdaad'. In deze DADA laten we zien dat graffiti ook kunst kan zijn. Kunst die een belangrijke rol speelt in het maatschappelijk debat over onderwerpen waar we het eigenlijk liever niet over hebben. Moeilijke onderwerpen als kinderarbeid, dierenrechten, klimaatverandering, en hoe we in dit rijke deel van de wereld omgaan met vluchtelingen en migranten. De problemen van de moderne consumptiemaatschappij, het massatoerisme, de bezetting van de Palestijnse gebieden en hoe alles altijd steeds weer om geld draait, ook in de kunstwereld. Het werk van Banksy brengt tegenwoordig recordbedragen op. Met dat geld doet hij weer dingen waar hij in gelooft. Zo bouwde hij een hotel naast de muur in de Palestijnse gebieden en kocht hij onlangs een boot voor een organisatie die vluchtelingen redt uit de Middellandse Zee. In de documentaire 'Exit through the gift shop' zegt Banksy: 'And suddenly it was about the money. But it never was. It never was about the money'. Een andere veelzeggende uitspraak van hem: 'Ons straatbeeld is ontsierd door bedrijven die gigantische slogans op gebouwen en bussen zetten om ons het gevoel te geven dat we niks voorstellen, tenzij we hun spullen kopen. Ze schreeuwen hun boodschap vanaf elk beschikbaar oppervlak naar ons, maar we hebben nooit het recht om te antwoorden. Zij zijn de oorlog begonnen, en wij vechten op de muur terug. Sommige mensen gaan bij de politie omdat ze de wereld willen verbeteren. Anderen worden street art kunstenaars omdat ze de wereld willen verbeteren'. 

    Meer info
  4. 50% off
    DADA 'Frida Kahlo'

    DADA 'Frida Kahlo'

    Normale prijs: € 10,50

    Special Price  5,25

    Drie jaar nadat Frida Kahlo werd geboren, begon de Mexicaanse Revolutie die uiteindelijk de dictator Díaz ten val zou brengen. Na de eeuwenlange koloniale overheersing en dertig jaar dictatuur was er dan eindelijk een nieuw Mexico. Een nieuwe toekomst en een nieuwe samenleving waarin alles mogelijk was. De Mexicaanse kunstenaar Frida Kahlo (1907 - 1954) geloofde er heilig in. Ze was trots op haar afkomst, politiek betrokken en actief als lid van de PCM, de Communistische Partij van Mexico. Net als haar man, Diego Rivera, een kunstenaar die beroemd werd door zijn grote muurschilderingen. In opdracht van de Mexicaanse overheid schilderde Rivera muurschilderingen over de bevolking, de tradities en de rijke geschiedenis van zijn geboorteland. Die muurschilderingen waren bedoeld voor het volk, en moesten het leven van de hardwerkende Mexicanen en dat van de inheemse Mexicaanse bevolking weerspiegelen. Frida en Diego gaven ook les op De Esmeralda, een socialistische school die toegankelijk was voor iedereen. De staat betaalde het lesmateriaal. Vooral kunstenaars gaven er les en leerlingen werden aangespooord hun eigen talent te ontwikkelen. In het nieuwe Mexico was plaats voor iedereen. Het was het enige land waar Frida wilde wonen. Toen ze voor een tentoonstelling een tijdje in Parijs verbleef, was ze niet onder de indruk van de wereldberoemde stad. Ze verbaasde zich er vooral over dat mensen zo klein behuisd waren. Een ander groot voordeel van Mexico: er was daar ook letterlijk veel meer ruimte. Ze was ook niet bepaald onder de indruk van de Verenigde Staten. Ze zag niets in de American way of life - een levensstijl waarin alles om succes draaide. Ze had een hekel aan de luxe feesten in een tijd waarin veel mensen maar met moeite het hoofd boven water konden houden. Een gedreven vrouw dus, en ook een die zelf haar boontjes wilde doppen. Ze was overtuigd van haar eigen ideeën en verwerkte die ook in haar werk. Ze stond lang in de schaduw van haar beroemde man, die overigens altijd steeds weer benadrukte dat van hen twee, vooral Frida de echte kunstenaar was. Tijdens de opening van de tentoonstelling zei hij het volgende over haar: « Ik beveel u haar aan, niet als haar man, maar als een enthousiast bewonderaar van haar werk, dat zowel scherp als teder is, dat hard is als staal en tegelijkertijd zo delicaat als een vlindervleugel, dat aanbiddelijk is als een mooie glimlach en zo wreed als de bitterheid van het leven. » Veel plezier met deze DADA over Frida Kahlo, vol met kunst met vlindervleugels. Meer info
  5. DADA Botticelli

    DADA Botticelli

     10,50

    Sandro Botticelli (1445-1510) was tijdens zijn leven een van de beroemdste kunstenaars van Italië. Hij had gewerkt voor de familie De’ Medici, de paus, de hertog van Urbino en graaf van Montefeltro. Hij had schilderijen gemaakt waar tot ver buiten Florence over gesproken werd. Toen hij stierf, was hij een vergeten kunstenaar. De familie De’ Medici, de mensen die hem beroemd hadden gemaakt, raakten door politieke ontwikkelingen uit de gratie en daardoor Botticelli zelf ook. Pas drie eeuwen later werd zijn werk herontdekt. Tegenwoordig is zijn werk weer heel beroemd en zijn zijn schilderijen de topstukken van het Uffizi, het beroemde museum in Florence - de stad waar Botticelli zijn hele leven woonde en werkte. Daar mogen we natuurlijk nu even niet naar toe, maar op Gelukkig is er ook Art Google: een site waarop miljoenen kunstwerken uit musea wereldwijd haarscherp te bekijken zijn, gewoon thuis, achter je computer. Er staan maar liefst 62 kunstwerken van Botticelli op. En je kunt er zelfs een virtueel rondje in het Uffizi maken. 

    Meer info
  6. < 4

    DADA 'Gezichtsbedrog'

    DADA 'Gezichtsbedrog'

    Normale prijs: € 10,50

    Special Price  5,25

    Bijzonder, betoverend, begoochelend: in dit nummer val je van de ene verbazing in de andere. In deze DADA hebben we de kunst verzameld die je altijd net op het andere been zet, die je verder laat kijken dan je neus lang is en waarbij je je ogen bijna niet gelooft. En dat in een tijd waarin we waarin we toch wel wat gewend zijn. Met een smartphone leg je snel en makkelijk een zonnig filter over een regenachtige foto en wat je niet bevalt poets je weg. De kunstwerken in deze DADA zijn van een heel andere orde dan die trucjes die de techniek op je smartphone biedt. Het zijn meesterwerken, tot in perfectie uitgevoerd door kunstenaars die alle kneepjes van hun vak in de vingers hebben. Stuk voor stuk sterke staaltjes dus! Een aantal kunstwerken uit deze DADA zijn in Nederland te vinden. Vooral Museum Voorlinden in Wassenaar heeft een prachtige collectie hyperrealistische kunst. Het zonnende stelletje van bladzijde 31 vind je daar terug, net als het zwembad van de cover van deze DADA. Ga dat zien, daar in Wassenaar. En als je daar bent, is het Panorama van Mesdag bijna om de hoek. Ga gerust ook op een koude, regenachtige dag want binnen in het museum in het altijd heerlijk strandweer. En vanaf daar ben je eigenlijk ook weer heel snel bij Museum Boijmans van Beuningen in Rotterdam. Daar kun je de Magritte van bladzijde 28 zien. Ook hebben ze werk van Bridget Riley van bladzijde 26 in de collectie. Dus lees eerste even deze DADA van begin tot eind en HUP ... op pad! Geef je ogen de kost! Meer info
  7. 50% off
    DADA Pompeï

    DADA Pompeï

    Normale prijs: € 10,50

    Special Price  5,25

    Tijdens het maken van deze DADA werd de wereld door de corona pandemie anders dan normaal. Gelukkig is het 2020 en hebben we Google Maps met street view. Dus wie zin heeft, kan Pompeï digitaal bezoeken.

    Pompeï is de enige plek ter wereld waarin je werkelijk terug in de Romeinse tijd kunt stappen. Het verhaal is vast bekend. Toen de vulkaan Vesuvius in 79 na Chr. uitbarstte, werd Pompeï bedekt met vulkanische as, puin en stenen: een tijdcapsule die bijna 1.700 jaar onontdekt lag. Bij zo'n enorme vulkaanuitbarsting moeten er al dagen van tevoren aardschokken te voelen zijn geweest. De meeste mensen hadden de stad al verlaten. Van de 20.000 inwoners konden er uiteindelijk zo'n 2.000 vanwege de duisternis en dikke zwaveldamp niet op tijd wegkomen. Tot dusver zijn er in de puimsteenlaag, het vulkanisch gesteente, bijna 400 lichamen gevonden. In de gestolde overblijfselen van de pyroclastische stroom, een gloeiend hete wolk van as, puin en gassen, bijna 700. De as verhardde rond hun lichamen, die vergingen en holtes achterlieten in de laag van puimsteen of gestolde stroom. Met gips werden afgietsels gemaakt die een levendig beeld geven van de mensen die de ramp niet overleefden. Met geld, sleutels, sieraden of een geluksbeeldje dat in de haast werd meegenomen in de hoop op een goede afloop. De dokter had zijn instrumentenkist onder zijn arm, en er is een slaaf teruggevonden met zware ijzeren banden om zijn enkels. Soms komen we meer te weten door de plaatsen waar de lichamen gevonden werden. De priester van de tempel van Isis lag op vijftig meter afstand van de tempel. Er wordt nog steeds volop wetenschappelijk onderzoek gedaan. Zo doet een team archeologen uit Oxford microscopisch onderzoek naar de inhoud van een beerput. Een team van Japanse archeologen probeert aan de manier waarop het plaveisel uitgesleten is te achterhalen of er eenrichtingsverkeer in Pompeï was. Zo komen we steeds meer te weten over Pompeï en het leven in de oudheid. Zoals we al schreven: het verhaal is bekend, maar het blijft fascineren. 

    In deze DADA bespreken we de schilderkunst, de beeldhouwkunst en het dagelijks leven: de winkels, de bakkerijen, de graffiti en de teruggevonden voorwerpen. We lezen een brief van een ooggetuige bij de ramp en leggen uit waarom recent ontdekt werd dat Pompeï niet in augustus maar in oktober vernietigd werd. We nemen een kijkje achter de schermen bij opgravingen, vertellen meer over het Great Pompeii Project: in 2013 lanceerde Italië met steun van de Europese Unie het Great Pompeï Project met een budget van 105 miljoen euro om Pompeï in ere te herstellen. We werken met 3D beelden uit de film 'De laatste uren van Pompeï' uit 2019. Die laten je zien hoe spectaculair mooi het oude Pompeï geweest moet zijn.

    Meer info
  8. 50% off
    DADA 'Vermeer'

    DADA 'Vermeer'

    Normale prijs: € 10,50

    Special Price  5,25

    Dit is een DADA over een van de meest beroemde schilders uit de Gouden Eeuw. Johannes Vermeer (1632 - 1675) woonde zijn hele leven in Delft en liet een klein oeuvre na: we kennen maar 35 schilderijen van zijn hand. Toen hij stierf, betaalde zijn vrouw de schuld bij de bakker op de hoek met schilderijen. Berooid was hij. Nu worden er recordbedragen voor zijn werk betaald. Zijn schilderijen zijn verspreid over musea over de hele wereld maar gelukkig hebben we in Nederland nog steeds de allermooisten ;-) Het Rijksmuseum in Amsterdam heeft 4 schilderijen van Vermeer, waaronder ook Het melkmeisje en Gezicht op huizen in Delft, dat iedereen kent als Het straatje. Het Mauritshuis bezit drie schilderijen van Vermeer: Diana en haar nimfen - een vroeg werk -, het stadsgezicht Gezicht op Delft en het wereldberoemde Meisje met de parel. Nu blijkt dat het meisje met de parel eigenlijk geen parel draagt en dat Het melkmeisje eigenlijk geen melkmeisje is, maar daarover lees je in dit nummer meer. Het zijn stuk voor stuk meesterwerken. We stonden laatst lang voor Gezicht op Delft in het Mauritshuis en konden bijna niet stoppen met kijken. Betoverend. Het lijkt alsof de schilderijen van Vermeer een eigen lichtbron hebben. Ze stralen. Hoe deed Vermeer dat? We gaan er naar op zoek. We laten zijn mooiste werken zien, vertellen over zijn leven, en proberen te achterhalen waarom Vermeers schilderijen zo beroemd en betoverend zijn. We bespreken de vervalsers, want die waren er ook. Sommige vervalsers werden zelf ook weer heel beroemd zoals Han van Meegeren, die Vermeers schilderde en voor recordbedragen verkocht aan musea. Een van zijn vervalsingen is nu te zien in Boijmans van Beuningen in Rotterdam, dus je kunt met deze DADA een leuk rondje door Nederland maken. En voor wie daar de tijd niet voor heeft: in de rijksstudio van het Rijksmuseum zie je alle Vermeers uit hun collectie in detail. Je kunt ze zelfs downloaden! Je kunt het werk van Vermeer ook vinden op Google Art Project. En op internet hangt nergens een rood koord dus je kunt er heerlijk met je neus bovenop. Geniet van deze DADA! Meer info
  9. 50% off
    DADA 'Prehistorie'

    DADA 'Prehistorie'

    Normale prijs: € 10,50

    Special Price  5,25

    Er is veel bekend over de prehistorie maar we weten ook veel niet. Het is misschien toeval maar de grootste prehistorische vondsten zijn gedaan door kinderen. Zo was de markies Don Marcelino Sanz de Sautuola (mooie naam!) als een kind zo blij toen er op zijn landgoed grotten werden ontdekt. De oudheid was zijn hobby dus hij begon meteen te graven, maar hij vond alleen een paar botten. Minder dan waar hij op gehoopt had. Pas toen hij zijn dochtertje Maria in 1879 meenam naar de grotten, gebeurde het. Ze gingen naar een deel van de grot dat de markies al eerder onderzocht had. Het was er zo laag dat de markies moest kruipen maar Maria kon er gewoon staan. Toen ze omhoog keek, zag ze in het licht van de lamp meer dan 20 bizons, twee paarden, een wolf, drie wilde zwijnen en drie herten op het plafond en de wanden van de grot. Het was de grootste ontdekking van prehistorische kunst ooit. De grot van Altamira is nu wereldberoemd. Een andere belangrijke grot werd ook door kinderen ontdekt. In 1922 vonden André David en Henri Dutertre, 16 en 15 jaar oud, een nieuwe grot in een al bekend grottenstelsel. De tekeningen in deze grot van Pech Merle worden tegenwoordig beschouwd als de mooiste van Frankrijk. En in 1942 ontdekten vier jongens in Lascaux, in de Franse Dordogne, een grot die na tientallen meters overging in een veel grotere ruimte. Daar zagen ze al de eerste schilderingen. Na later onderzoek bleek dat de grot meer dan 200 meter diep is en dat er meer dan 1500 tekeningen en schilderingen zijn aangebracht - alles in perfecte staat. De grotten van Lascaux en Altamira werden zo beroemd en populair dat de schilderingen te lijden hadden onder al die bezoekers. Wie het echte prehistorische werk wil zien, is in Lascaux en Altamira te laat. Alleen de kopieën zijn nog te bezoeken. Gelukkig zijn er nog meer grotten met prehistorische schilderingen dus ga snel, voor het te laat is. Want er zijn maar weinig dingen zo spannend als kijken naar een tekening van 13.000 jaar oud. Meer info
  10. 50% off
    DADA 'D'Orsay Museum'

    DADA 'D'Orsay Museum'

    Normale prijs: € 10,50

    Special Price  5,25

    Een bezoek aan het D'Orsay Museum in Parijs is een tijdreis naar de negentiende eeuw. En hoewel dat niet eens zo heel lang geleden is, was dat toch een totaal andere wereld. Een tijd waarin vrouwen lange japonnen droegen en deftig met elkaar onder een boom een appeltje aten. Waarin mensen naar het circus gingen en op zondag soms uren naast de waterkant zaten. Manet schilderde een zacht portret van zijn ouders: zijn moeder met een mandje breigaren, zijn vader met het Legioen van Eer op zijn borst. Een wereld waarin nog tijd was voor van alles en het leven veel langzamer ging. Maar dat is vanuit nu gedacht, en gezien met ogen die gewend zijn aan het tempo van 2018. De mensen in de negentiende eeuw vonden toen dat alles om hen heen razendsnel veranderde. Niet iedereen was daar even gelukkig mee. Sommige boeren waren zelfs bang dat hun koeien geen melk meer zouden geven als ze een trein zouden horen. Maar veel kunstenaars verwelkomden alle veranderingen met open armen. Die trein bijvoorbeeld vonden ze een uitkomst. Met de trein kon je in een paar uur tijd aan de andere kant van het land staan en de zee schilderen. En dat was niet het enige. Ze keken hun ogen uit in treinstations, die nieuwe gebouwen met grote glazen overkappingen vol daglicht. De nieuwe tijd leek licht en goed en kon alleen nog maar beter worden. Monet schilderde de treinen, de stations en de passagiers op de perrons. Renoir schilderde de grote dansfeesten die op pleinen werden georganiseerd, gewoon buiten, in de open lucht. Mensen kregen steeds meer vrije tijd. Wie geld had, ging naar de opera. Naar de nieuwe opera, zoals mensen toen zeiden, want het gebouw van Garnier was nog maar net af. Een model van die nieuwe opera staat ook in het D'Orsay Museum. Natuurlijk had die nieuwe wereld ook een keerzijde. Kinderarbeid was heel gewoon en de inkomensverschillen waren groot. Sommige kunstenaars schilderden die keerzijde. Levensgroot zelfs. En ook dat is te zien in het D'Orsay Museum. Want zoals de trein de koets verving, verving de nieuwe kunst de kunst van vroeger. Kunst die levendig is, en sprankelend en een wereld laat zien waarin gedroomd, gedanst, gedronken en gezongen wordt. Klaar voor je tijdreis? Veel plezier met deze DADA! De prachtige illustraties zijn van Juliette Léveillé - de boekentips van Motta Art Books in Eindhoven. Meer info